رادیوگرافی دندان تصویری است که با مقدار کنترلشده پرتو ایکس، اطلاعاتی از دندان، ریشه و استخوان فک فراهم میکند؛ بخشهایی که در معاینه مستقیم کامل دیده نمیشوند. عکس میتواند به تشخیص پوسیدگی بین دندانها، وضعیت اطراف ریشه، تحلیل استخوان، رشد دندانهای دائمی یا موقعیت دندان نهفته کمک کند. بااینحال هر تصویر سؤال مشخصی را پاسخ میدهد و هیچ عکس واحدی همه مشکلات دهان را نشان نمیدهد. انتخاب نوع و زمان تصویربرداری باید پس از شرح حال و معاینه و بر اساس نیاز فردی انجام شود.
اصل امروزی، عکسگرفتن روتین برای همه نیست. فایده تشخیصی هر تصویر باید از خطر اندک پرتو بیشتر باشد و کمترین تابش لازم برای پاسخ به سؤال بالینی استفاده شود.
عکس پریاپیکال چه چیزی نشان میدهد؟
پریاپیکال معمولاً تاج، تمام طول ریشه و ناحیه اطراف انتهای ریشه چند دندان را نشان میدهد. در درد دندان، درمان ریشه، ضربه و بررسی ضایعه اطراف اپکس کاربرد زیادی دارد. زاویه تابش و قرارگیری حسگر بر شکل تصویر اثر میگذارند؛ بنابراین ممکن است برای دیدن کانال یا ریشه از زاویه دیگری تصویر تکمیلی گرفته شود. ضایعات بسیار اولیه، ترکهای ظریف یا برخی تغییرات سهبعدی ممکن است در تصویر دوبعدی دیده نشوند. نتیجه باید کنار تستهای بالینی تفسیر شود و بهتنهایی تشخیص قطعی نیست.
بایتوینگ، پانورامیک و سفالومتری چه تفاوتی دارند؟
بایتوینگ تاج دندانهای بالا و پایین و استخوان بین آنها را نمایش میدهد و برای پوسیدگی بیندندانی و سطح استخوان مفید است. پانورامیک نمای گستردهای از فکها، دندانهای نهفته و ساختارهای اطراف میدهد، اما جزئیات هر دندان معمولاً از پریاپیکال کمتر است. سفالومتری بیشتر در ارزیابی روابط فک و صورت و برنامهریزی ارتودنسی به کار میرود. انتخاب بر اساس ناحیه و سؤال است؛ برای مثال پانورامیک جای بایتوینگ دقیق برای پوسیدگی کوچک بین دندانها را نمیگیرد.
CBCT چیست و چه زمانی لازم میشود؟
توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی یا CBCT داده سهبعدی از فک و دندانها میسازد. این اطلاعات در پروندههای منتخب مانند آناتومی پیچیده، جراحی، ایمپلنت، دندان نهفته یا ضایعهای که تصویر دوبعدی پاسخ کافی نمیدهد مفید است. CBCT تابش بیشتری از بسیاری از تصاویر داخلدهانی دارد و نباید برای راحتی یا غربالگری روتین درخواست شود. میدان دید باید تا حد ممکن محدود و متناسب با سؤال باشد. تفسیر کل حجم ثبتشده نیز اهمیت دارد، زیرا ساختارهای خارج از ناحیه اصلی ممکن است در تصویر حضور داشته باشند.
آیا عکس دندان ایمن است؟
تصویربرداری دندانی سهم کوچکی از مواجهه کلی با پرتو دارد، اما خطر تجمعی صفر نیست. راهنمای ADA بر توجیه هر تصویر، بهینهسازی دستگاه، گیرنده دیجیتال مناسب و تنظیم تابش بر اساس اندازه بیمار تأکید میکند. در کودکان، میدان و تنظیمات باید متناسب با جثه باشد. تعداد ثابت سالانه برای همه وجود ندارد؛ فرد با پوسیدگی فعال ممکن است به پیگیری متفاوتی از فرد کمخطر نیاز داشته باشد. ارائه تصاویر قبلی به دندانپزشک جدید میتواند از تکرار غیرضروری جلوگیری کند، مشروط بر اینکه کیفیت و زمان آنها مناسب باشد.
بارداری و پوشش سربی چه وضعی دارند؟
اگر باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از تصویربرداری اطلاع دهید تا نیاز و زمان آن بررسی شود. درمان و تصویر ضروری نباید صرفاً به دلیل بارداری بدون ارزیابی به تعویق بیفتد. توصیههای جدید ADA و AAOMR استفاده روتین از پیشبند سربی و یقه تیروئید را برای تصویربرداری دندانی مدرن لازم نمیدانند، زیرا ممکن است در مسیر پرتو قرار گیرند و موجب تکرار تصویر شوند؛ مقررات محلی و شرایط دستگاه همچنان باید رعایت شوند. مرکز تصویربرداری باید پروتکل خود را مطابق راهنمای معتبر توضیح دهد.
پیش از عکس چه چیزهایی بپرسیم؟
میتوانید بپرسید این تصویر قرار است چه تصمیمی را تغییر دهد، چرا نوع انتخابشده مناسب است و آیا عکس قابل استفاده قبلی وجود دارد. زیورآلات و وسایل فلزی ممکن است در پانورامیک یا CBCT آرتیفکت بسازند و باید طبق دستور خارج شوند. ثابت ماندن در زمان ثبت به کاهش تاری و تکرار کمک میکند. پس از تصویربرداری، تفسیر را از دندانپزشک بخواهید؛ دیدن یک ناحیه تیره یا روشن بدون شناخت زاویه، آناتومی و علائم میتواند گمراهکننده باشد و نباید مبنای خودتشخیصی یا شروع درمان قرار گیرد.
دیدگاهها 0
دیدگاه خود را بنویسید
شماره موبایل شما فقط برای تأیید استفاده میشود و نمایش داده نخواهد شد.