«ترمیم یک‌سطحی» به پرکردن دندانی گفته می‌شود که فقط یکی از سطوح نام‌گذاری‌شده دندان را درگیر می‌کند. این عبارت در طرح درمان و تعرفه برای توصیف گستره ترمیم به کار می‌رود. نکته مهم این است که «یک‌سطحی» لزوماً یعنی پوسیدگی کم‌عمق یا درمان بسیار ساده نیست؛ عمق پوسیدگی، نزدیکی به پالپ، محل دندان و امکان خشک نگه‌داشتن محیط مستقلاً اهمیت دارند.

پاسخ کوتاه: ترمیم یک‌سطحی یک درمان مستقیم و محافظه‌کارانه است که ماده ترمیمی در همان جلسه روی یک سطح دندان شکل داده می‌شود. معاینه و تصویر در صورت نیاز مشخص می‌کند که آیا پرکردن کافی است یا پالپ نیز آسیب دیده است.
نقشه دندان

سطوح دندان چه نامی دارند؟

معیارمحل سطحنام رایج
اوکلوزالسطح جویدن دندان‌های عقبیشیارها و حفره‌های روی آسیا
فیشیال یا باکالسطح رو به لب یا گونهوجه بیرونی دندان
لینگوال یا پالاتالسطح رو به زبان یا کاموجه داخلی دندان
مزیالسمت نزدیک‌تر به خط وسط فکیکی از سطوح بین دندانی
دیستالسمت دورتر از خط وسط فکسطح بین دندانی مقابل مزیال

یک‌سطحی بودن دقیقاً چه می‌گوید؟

اگر فقط شیارهای سطح جویدن یک آسیا ترمیم شود، معمولاً ترمیم اوکلوزال یک‌سطحی است. اگر پوسیدگی از روی دندان به دیواره بین دندانی ادامه پیدا کند، ترمیم دو یا چندسطحی می‌شود. شمار سطح‌ها به میزان بافتی که باید بازسازی شود اشاره دارد، اما از روی آن نمی‌توان با قطعیت درباره درد، زمان درمان، ماده مناسب یا عمر ترمیم حکم داد.

از تشخیص تا پولیش

مراحل ترمیم یک‌سطحی

1

تشخیص و طرح درمان

معاینه و در صورت نیاز رادیوگرافی، عمق و وسعت ضایعه را مشخص می‌کند.

2

بی‌حسی و جداسازی

بسته به عمق درمان بی‌حسی انجام و محیط با رابردم یا وسیله مناسب خشک می‌شود.

3

برداشتن بافت آسیب‌دیده

پوسیدگی با رویکرد محافظه‌کارانه برداشته و بافت قابل‌حفظ نگه داشته می‌شود.

4

قراردادن ماده

سیستم چسباننده و کامپوزیت لایه‌لایه شکل داده و با نور مخصوص سخت می‌شود.

5

تنظیم بایت

ارتفاع، تماس با دندان مقابل، فرم شیارها و صافی لبه‌ها کنترل و پولیش می‌شود.

چه ماده‌ای برای ترمیم مناسب است؟

کامپوزیت همرنگ دندان برای بسیاری از ترمیم‌های کوچک تا متوسط مقاومت و ظاهر مناسبی دارد، اما به کنترل رطوبت حساس است. گلاس‌آیونومر یا نوع اصلاح‌شده آن در برخی نواحی، دندان‌های شیری یا برای افراد با خطر پوسیدگی معین ممکن است انتخاب شود. آمالگام نیز در برخی شرایط کاربرد دارد. هیچ ماده‌ای برای همه دندان‌ها بهترین نیست؛ حجم حفره، فشار جویدن، دسترسی، زیبایی، خطر پوسیدگی و ترجیح آگاهانه بیمار در انتخاب نقش دارند.

آیا ترمیم یک‌سطحی درد دارد؟

با بی‌حسی موضعی نباید درد تیز احساس شود، اما فشار، لرزش یا صدای ابزار قابل احساس است. حساسیت گذرا به سرما یا جویدن پس از ترمیم ممکن است رخ دهد. اگر دندان زودتر از بقیه به دندان مقابل می‌خورد، درد جویدن بهتر نمی‌شود، یا حساسیت خودبه‌خودی، شبانه یا روبه‌افزایش است، ترمیم و پالپ باید بررسی شوند. تورم، تب، ترشح یا مشکل بلع و تنفس نیاز به اقدام فوری دارد.

چرا هزینه ترمیم‌ها متفاوت است؟

تعداد سطوح یکی از عوامل ثبت خدمت و محاسبه تعرفه است، اما قیمت نهایی فقط از روی عنوان «یک‌سطحی» مشخص نمی‌شود. نوع دندان شیری یا دائمی، ماده مصرفی، نیاز به زیرسازی، بازسازی برجستگی‌ها، تصویربرداری و سایر خدمات لازم ممکن است مبلغ را تغییر دهند. برآورد دقیق بعد از معاینه و تأیید طرح درمان امکان‌پذیر است.

مراقبت و عمر ترمیم

تا برطرف‌شدن بی‌حسی از جویدن غذای سفت خودداری کنید تا لب یا گونه گاز گرفته نشود. کامپوزیت نوری پس از پایان درمان سخت است، ولی دستور خاص دندانپزشک در اولویت است. مسواک دو بار در روز با خمیردندان فلوراید، تمیزکردن بین دندانی، کاهش دفعات مصرف قند و معاینه دوره‌ای از پوسیدگی دوباره در لبه‌ها پیشگیری می‌کنند. عمر ترمیم عدد ثابتی نیست و به اندازه، محل، بایت، بهداشت و خطر پوسیدگی بستگی دارد.