عفونت دندان عقل اغلب زمانی رخ می‌دهد که دندان آخر فک فضای کافی برای رویش کامل ندارد و بخشی از تاج آن زیر لثه می‌ماند. در این وضعیت، یک چین یا «فلپ» لثه روی دندان ایجاد می‌شود و تمیزکردن ناحیه دشوار است. مواد غذایی و پلاک زیر این پوشش جمع می‌شوند و لثه اطراف دندان ملتهب یا عفونی می‌شود؛ این حالت را پریکورونیت می‌نامند. خود دندان عقل نیز مانند هر دندان دیگری ممکن است پوسیده شود یا در ریشه آبسه بسازد. بنابراین هر درد انتهای فک الزاماً یک مشکل واحد نیست و تشخیص به معاینه و گاهی تصویر رادیوگرافی نیاز دارد.
پاسخ کوتاه: نیمه‌رویش‌یافتن دندان، گیر غذایی، دشواری مسواک‌زدن و تماس دندان مقابل با لثه متورم، محیط مناسبی برای التهاب و عفونت ایجاد می‌کنند. آنتی‌بیوتیک خودسرانه علت مکانیکی مشکل را برطرف نمی‌کند.
پنج عامل رایج عفونت اطراف دندان عقل
رویش ناقص و فلپ لثه
وقتی فقط بخشی از تاج بیرون آمده است، فضای زیر لثه محل ورود باکتری و باقی‌ماندن غذا می‌شود و با مسواک معمولی به‌سختی پاک می‌شود.
کمبود فضا یا زاویه نامناسب
دندان نهفته یا کج ممکن است به مولر کناری نزدیک باشد و یک ناحیه باریک و غیرقابل‌دسترسی برای تجمع پلاک ایجاد کند.
پوسیدگی دندان عقل یا دندان مجاور
دسترسی دشوار باعث می‌شود پوسیدگی دیر دیده شود. اگر پوسیدگی به پالپ برسد، درد شدید و آبسه ریشه نیز ممکن است ایجاد شود.
ضربه دندان فک مقابل
گاهی دندان عقل بالا هنگام بسته‌شدن دهان روی فلپ متورم پایین فشار می‌آورد و زخم و التهاب را تشدید می‌کند.
عود پس از آرام‌شدن موقت
کاهش درد به معنی حذف علت نیست. تا وقتی پاک‌سازی ناحیه و وضعیت رویش بررسی نشود، پریکورونیت می‌تواند دوباره برگردد.
علائم عفونت دندان عقل چیست؟
درد و قرمزی لثه پشت آخرین دندان، تورم، بوی بد دهان، مزه ناخوشایند، حساسیت هنگام جویدن و سختی بازکردن دهان از نشانه‌های ممکن هستند. درد می‌تواند به گوش یا زاویه فک تیر بکشد. تب، احساس ناخوشی یا تورم غدد زیر فک می‌تواند با عفونت جدی‌تر همراه باشد. بااین‌حال پوسیدگی دندان کناری، اختلال مفصل فک و مشکلات دیگر نیز علائم مشابه می‌سازند. مشاهده عکس به دندانپزشک کمک می‌کند جهت دندان، ارتباط آن با دندان مجاور و وجود پوسیدگی یا ضایعه اطراف ریشه را بررسی کند.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
اگر درد و تورم شدید یا رو‌به‌افزایش است، مسکن کمک نمی‌کند، تب یا بدحالی دارید، دهان به‌سختی باز می‌شود یا ترشح و مزه بد ادامه دارد، برای ارزیابی فوری دندانپزشکی اقدام کنید. تورم منتشر صورت یا گردن، بالا آمدن زبان، مشکل بلع، صحبت یا تنفس وضعیت اورژانسی است و باید بدون تأخیر به اورژانس مراجعه شود. عفونت‌های دندانی در صورت گسترش می‌توانند فضاهای عمقی صورت و گردن را درگیر کنند؛ منتظر ترکیدن آبسه یا تمام‌شدن خودبه‌خودی آن نمانید.
تا زمان ویزیت چه کارهایی کمک می‌کند؟
تمیز نگه‌داشتن آرام ناحیه با مسواک کوچک یا تک‌دسته پس از غذا و شست‌وشوی ملایم با آب‌نمک ولرم می‌تواند تجمع مواد را کمتر کند، اما جای درمان را نمی‌گیرد. ناحیه را با جسم نوک‌تیز دستکاری نکنید و آسپرین یا مواد سوزاننده روی لثه نگذارید. برای مصرف مسکن، بیماری‌های زمینه‌ای، بارداری، حساسیت دارویی و داروهای هم‌زمان باید در نظر گرفته شوند؛ از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید. آنتی‌بیوتیک باید فقط در صورت تشخیص و تجویز استفاده شود و باقیمانده نسخه قبلی انتخاب مناسبی نیست.
درمان عفونت دندان عقل چگونه انتخاب می‌شود؟
درمان به علت و شدت مشکل بستگی دارد. دندانپزشک ممکن است اطراف فلپ را شست‌وشو و پاک‌سازی کند، عامل گیر غذایی یا تماس آزاردهنده را بررسی کند و برای کنترل درد راهکار بدهد. آنتی‌بیوتیک معمولاً برای موارد دارای گسترش عفونت، تورم قابل‌توجه یا علائم عمومی بر اساس ارزیابی بالینی مطرح می‌شود؛ مصرف آن جای درمان منبع عفونت را نمی‌گیرد. اگر دندان عقل موقعیت قابل‌استفاده و امکان تمیزشدن داشته باشد، گاهی پایش یا درمان محدود کافی است. در عفونت‌های مکرر، پوسیدگی غیرقابل‌ترمیم یا آسیب به دندان کناری، کشیدن یا جراحی دندان ممکن است پیشنهاد شود. نزدیکی ریشه‌های دندان عقل پایین به عصب نیز در برنامه‌ریزی جراحی مهم است.
چطور احتمال برگشت را کمتر کنیم؟
مسواک‌زدن دقیق انتهای قوس دندانی، تمیزکردن بین دندان عقل و مولر دوم و معاینه دوره‌ای به تشخیص زودهنگام کمک می‌کند. اگر دندان باقی می‌ماند، باید امکان پاک‌سازی و وضعیت لثه و پوسیدگی آن در مراجعات بعدی کنترل شود. همه دندان‌های عقل نیازمند کشیدن نیستند؛ دندانی که بدون علامت و بیماری است معمولاً با نظر دندانپزشک پایش می‌شود. در مقابل، تکرار التهاب نشانه‌ای است که باید درباره راه‌حل بلندمدت صحبت شود. تصمیم نهایی پس از معاینه، بررسی تصویر و توضیح مزایا و خطرهای گزینه‌ها گرفته می‌شود.
دیدگاه‌ها 0
دیدگاه خود را بنویسید
شماره موبایل شما فقط برای تأیید استفاده می‌شود و نمایش داده نخواهد شد.