عبارت «پوسیدگی دندان باعث بیماری قلبی می‌شود» بیش از حد قطعی است. پوسیدگی، بیماری لثه و عفونت قلب سه وضعیت متفاوت‌اند. شواهد بیشتر درباره ارتباط التهاب مزمن لثه یا پریودنتیت با بیماری‌های قلبی‌عروقی است، نه یک سوراخ کوچک دندان. مطالعات مشاهده‌ای نشان می‌دهند بیماری لثه در افراد مبتلا به مشکلات قلبی بیشتر دیده می‌شود؛ بااین‌حال ارتباط آماری به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که بیماری دهان مستقیماً سکته یا حمله قلبی ایجاد کرده است. سیگار، دیابت، سن، تغذیه و دسترسی محدود به مراقبت از عوامل مشترکی هستند که می‌توانند هر دو گروه بیماری را تحت تأثیر قرار دهند.
پاسخ کوتاه: پوسیدگی درمان‌نشده برای سلامت دهان مهم و گاهی منبع عفونت جدی است، اما نمی‌توان گفت هر پوسیدگی موجب بیماری قلبی می‌شود. مراقبت دهان بخشی از سلامت عمومی است، نه جایگزین کنترل فشارخون، قند، چربی خون و سایر عوامل قلبی.
درباره دهان و قلب دقیقاً چه می‌دانیم؟
| معیار | برداشت رایج | توضیح مبتنی بر شواهد |
|---|---|---|
| پوسیدگی ساده | هر حفره مستقیماً قلب را بیمار می‌کند | رابطه علت‌ومعلولی مستقیم برای هر پوسیدگی اثبات نشده است |
| بیماری لثه | فقط یک مشکل موضعی است | با بیماری قلبی‌عروقی ارتباط دارد، اما علیت هنوز قطعی نیست |
| درمان لثه | حتماً از سکته پیشگیری می‌کند | سلامت دهان را بهتر می‌کند؛ پیشگیری قطعی از سکته اثبات نشده است |
| اندوکاردیت | برای همه بیماران شایع است | عفونتی نادر اما جدی است و برخی بیماران قلبی پرخطرترند |
| آنتی‌بیوتیک | پیش از هر کار دندانپزشکی لازم است | فقط برای گروه قلبی پرخطر و اقدامات مشخص با نظر پزشک توصیه می‌شود |
چرا میان بیماری لثه و قلب ارتباط دیده می‌شود؟
پریودنتیت التهاب عفونی بافت‌های نگهدارنده دندان است. دو سازوکار احتمالی مطرح شده‌اند: ورود گذرای باکتری‌های دهان به خون و افزایش بار التهاب در بدن. این مسیرها از نظر زیستی قابل‌قبول‌اند، اما اثبات اینکه به‌تنهایی رویداد قلبی ایجاد می‌کنند دشوار است. انجمن دندانپزشکی آمریکا تأکید می‌کند بیماری لثه با حمله قلبی، فشارخون و آترواسکلروز ارتباط دارد، ولی رابطه علت‌ومعلولی ثابت نشده است. درمان لثه می‌تواند برخی نشانگرهای التهابی را در کوتاه‌مدت کاهش دهد؛ هنوز شواهد کافی نداریم که آن را درمانی برای پیشگیری از حمله قلبی بدانیم.
پوسیدگی و آبسه چه نقشی دارند؟
پوسیدگی از تخریب مینای دندان آغاز می‌شود و اگر پیشرفت کند می‌تواند به پالپ برسد و آبسه بسازد. درد ضربانی، تورم، ترشح یا تب نیازمند ارزیابی سریع هستند، زیرا عفونت دندانی ممکن است به بافت‌های اطراف گسترش یابد. این خطر واقعی با ادعای «هر پوسیدگی قلب را خراب می‌کند» متفاوت است. یک استثنای مهم، اندوکاردیت عفونی است: میکروب‌ها می‌توانند وارد خون شوند و در افراد دارای بعضی دریچه‌های مصنوعی، سابقه اندوکاردیت، برخی بیماری‌های مادرزادی قلب یا پیوند قلب همراه با بیماری دریچه‌ای عارضه جدی ایجاد کنند. این وضعیت نادر است و تصمیم پیشگیری باید فردی باشد.
برای محافظت هم‌زمان از دهان و سلامت عمومی چه کنیم؟
پوسیدگی را زود درمان کنید
درد را معیار انتظار قرار ندهید؛ پوسیدگی ممکن است تا مراحل عمیق بی‌علامت بماند.
خونریزی لثه را عادی ندانید
خونریزی مکرر، بوی بد، تحلیل لثه یا لق‌شدن دندان به معاینه نیاز دارد.
عوامل مشترک را کنترل کنید
ترک سیگار، تغذیه متعادل و کنترل دیابت به سلامت دهان و قلب کمک می‌کنند.
سابقه قلبی را اعلام کنید
نام بیماری، جراحی دریچه، داروهای رقیق‌کننده خون و توصیه متخصص قلب را به دندانپزشک بگویید.
دارو را خودسرانه تغییر ندهید
آنتی‌بیوتیک یا قطع داروی قلبی باید فقط با هماهنگی تیم درمان انجام شود.
آیا بیمار قلبی پیش از دندانپزشکی آنتی‌بیوتیک می‌خواهد؟
برای بیشتر افراد پاسخ منفی است. راهنماهای انجمن قلب آمریکا و انجمن دندانپزشکی آمریکا پیش‌دارویی را به گروه کوچکی با بالاترین خطر پیامد نامطلوب اندوکاردیت و برای اقداماتی که لثه، اطراف ریشه یا مخاط دهان را دست‌کاری می‌کنند محدود کرده‌اند. نوع بیماری قلبی و نوع درمان دندانپزشکی هر دو اهمیت دارند. خودسرانه آموکسی‌سیلین مصرف نکنید؛ حساسیت دارویی، تداخل و مقاومت میکروبی ممکن است آسیب‌زا باشد. بهداشت خوب دهان و مراجعه منظم برای این بیماران اهمیت ویژه دارد، زیرا ورود گذرای باکتری‌ها در فعالیت‌های روزمره نیز ممکن است رخ دهد.
چه علائمی نیازمند اقدام فوری‌اند؟
تورم رو‌به‌افزایش صورت یا گردن، تب و بدحالی، مشکل بازکردن دهان، بلع یا تنفس پس از شروع درد دندان، وضعیت اورژانسی است. از طرف دیگر درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی، تعریق سرد، ضعف یک‌طرفه بدن یا اختلال گفتار را به دندان نسبت ندهید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید. درمان دندان جای ارزیابی قلب را نمی‌گیرد. اگر بیماری قلبی شناخته‌شده دارید، برنامه مراقبت دهان را با دندانپزشک و متخصص قلب هماهنگ کنید؛ هدف، درمان به‌موقع عفونت و کاهش التهاب بدون اغراق درباره رابطه علت و معلولی است.
دیدگاه‌ها 0
دیدگاه خود را بنویسید
شماره موبایل شما فقط برای تأیید استفاده می‌شود و نمایش داده نخواهد شد.